De internationale orgaanhandel is een door de justitiële autoriteiten sterk onderschat probleem. Het is een aspect van de criminele mensenhandel waar vrijwel geen aandacht aan geschonken wordt.
Het gaat hierbij om de handel in menselijke organen - meestal nieren - die worden weggenomen bij arme, ongeletterde mensen, al dan niet met hun medeweten. Veelal krijgen ze geen of slechts een zeer kleine vergoeding (vaak niet meer dan 2000 à 3000 dollar) voor hun verkochte of gestolen orgaan.
De organen worden doorverkocht aan rijke mensen die wel 200.000 dollar willen neertellen voor een nieuwe nier. Via een netwerk van (top)ziekenhuizen, corrupte managers en onder druk gezette of gechanteerde artsen ontstaat een lucratief crimineel circuit waarin miljoenen omgaan.
Een variant van de orgaanhandel loopt via kleine hospitaaltjes in oorlogsgebieden waar artsen gewonden laten sterven, om hen van hun organen te kunnen ontdoen en deze te verkopen.
In China is het niet ongebruikelijk dat ter dood veroordeelden na hun executie hun organen ontnomen worden.
Het criminele circuit van de orgaanhandel heeft aantoonbare banden met andere vormen van georganiseerde criminaliteit waaronder mensensmokkel, vrouwenhandel, wapenhandel en drugshandel.
De Verklaring van Istanbul
Hoewel vele landen de Verklaring van Istanbul hebben geratificeerd wordt er tegen de handel in menselijke organen nauwelijks opgetreden. De verklaring wil een einde maken aan de handel in menselijke organen. De mate waarin de wetgeving gehandhaafd wordt verschilt sterk per land. In tal van landen die de verklaring hebben ondertekend en geratificeerd vindt aantoonbaar handel plaats in menselijke organen.
Een paar syndicaten
Uit het onderzoek dat aan de Orgaanhandelaar ten grondslag ligt blijkt dat een klein aantal wereldwijd opererende en strak georganiseerde criminele organisaties, in het boek 'syndicaten' genoemd, de handel in menselijke organen, vooral nieren leiden. Het (op feiten berustende, maar verder gefingeerde) syndicaat, waarvan in het boek sprake is, is ook actief in de mensenhandel (prostitutie) en de mensensmokkel (vluchtelingen en slachtoffers van orgaanroof).
Het sterke vermoeden bestaat dat de grens tussen dit deel van de onderwereld en de bovenwereld steeds verder vervaagd. Vermoedens bestaan ook dat de criminele organisaties nauwe banden onderhouden met corrupte politici, justitiële en politionele autoriteiten om zo ongestoord hun gang te kunnen gaan. Ze beschikken over een netwerk van vooraanstaande medici voor het verrichten van het criminele handwerk: de transplantaties.
De criminele handel in menselijke organen wordt in stand gehouden en bevorderd door de toenemende vraag van rijke mensen die niet langer willen wachten op een donornier.
Internet
Via internet is er een levendige vraag en aanbod aan met name menselijke nieren. Via google.com is het eenvoudig om contacten te leggen met potentiële donoren.
Klinieken
In landen els Egypte, Pakistan, India, China, Thailand, Brazilië en andere staan met name particuliere klinieken klaar om tegen betaling van grote bedragen complexe operaties uit te voeren, waaronder orgaantransplantaties. Door de vaak grote verschillen in opvattingen over hygiëne worden geregeld problematische bacteriën en virussen naar het westen geïmporteerd door patiënten die zich in verre landen hebben laten opereren. De kosten die deze besmettingen met zich meebrengen komen voor rekening van de westerse belastingbetalers.
Complicaties
De nazorg bij orgaantransplantaties is van essentieel belang voor de levensverwachting van de patiënt. Het laten verrichten van operaties in den vreemde zonder controle door een westerse medisch specialist brengt grote gezondheidsrisico's met zich mee, zeker als deze operaties worden uitgevoerd onder de hoede van een criminele organisatie, die het slechts om het grote geld te doen is.
Mensenrechten
Het kopen van menselijke organen op de zogenaamde 'vrije' markt betekent een flagrante schending van de mensenrechten en de menselijke waardigheid. De donoren staan hun nier zelden vrijwillig af, maar worden daartoe door veelal slechte economische omstandigheden gedwongen.